Sound&Lightingvn Documents

Hoàn thiện hơn nghệ thuật nghe nhìn...

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Cẩm nang cho kỹ thuật viên ánh sáng trường quay & Giới thiệu

 

+ Cover

 

 

Cẩm nang cho kỹ thuật viên ánh sáng trường quay

Set Lighting Technician’s Handbook

Harry C. Box

 

 

Giới thiệu:

Ánh sáng cho phim là ngành công nghiệp lâu đời và truyền thống, có lẽ chỉ xếp sau ánh sáng sân khấu cổ điển, đi trước ánh sáng ca nhạc khá xa. Tuy những những loại hình này xử dụng thiết bị gần giống nhau, nhưng về mặt tổ chức và thực hiện có khá nhiều điểm khác biệt, nhất là ánh sáng phim.

Nếu tình cờ được gia nhập một đoàn làm phim có tính quốc tế, bạn sẽ thấy mình bị lạ lẫm, bỡ ngỡ với những hoạt động trên trường quay. Dù số lượng người khá đông, nhưng mỗi người một việc, làm việc liên tục, không xô đẩy chen lấn, có thể ví như đàn ong mật đang hoạt động trong tổ . Rồi khi vào cuộc, bạn sẽ nghe những hiệu lệnh, thông báo xuất phát tứ đạo diễn, cameraman v.v. bằng những từ, thuật ngữ bạn chưa hề nghe thấy.

Rất nhiều năm trước đây, tôi đã từng học một vài năm Đại học chuyên ngành Điện ảnh ở Sài Gòn. Giảng sư đều là đạo diễn, cameraman, nhiếp ảnh gia nổi tiếng thời đó. Đa số đều xuất thân hay tu nghiệp ở Pháp hay Mỹ, nhưng ngôn ngữ điện ảnh tôi học được vẫn khác với trong cẩm nang này khá nhiều, nhất là trong thời điểm hiện đại này. Sau này, vì không có điều kiện trở lại ngành nghề yêu thích, tôi qua hai ngành khác là âm thanh và ánh sáng chuyên nghiệp. Những ngành này đều có điểm chung: Kỹ thuật xen lẫn nghệ thuật.

Cẩm nang này rất hữu ích, không những cho kỹ thuật viên ánh sáng mà còn cho các bạn đang làm ngành ca nhạc hay sân khấu. Những kỹ thuật ánh sáng cơ bản đều được giới thiệu ở đây, sẽ bổ sung cho mọi sách về ánh sáng khác những cái không có. Bạn cũng có thể biết thêm tính kỷ luật làm việc truyền thống của đoàn làm phim, điều mà hình như ở VN ta chưa quan tâm. Với trên 600 trang sách, hy vọng cẩm nang này sẽ mang lại cho các bạn những kiến thức, tài liệu mới, giúp bạn tiến vững trong sự nghiệp.

Như đã nói ở trên, sách này có rất nhiều từ, thuật ngữ riêng, trong đó có nhiều từ tự điển VN không có từ tương đương, tôi không biết dịch ra sao, đành để nguyên bản. Cũng nói thêm, danh từ “production” thường gặp trong sách này, ở VN thường dịch là “sản xuất”, là động từ, đọc lên nghe hơi bị kỳ. Tự điển Lạc việt dịch từ này là: “tác phẩm (bộ phim, vở kịch …đã sản xuất)”, có vẻ đúng nghĩa hơn. Tiếc thay, khi ghép từ thì đọc lên chẳng ra sao cả. Trong cuốn Ánh sáng Ca nhạc, tôi đã thử thay thế bằng từ “chương trình”, cũng khá hợp lý, xin tạm dùng trong sách này, ngoại trừ từ “producer”. Trong đoàn làm phim, vì đông người, nên có rất nhiều chức danh. Nhiều tên dịch ra rất buồn cười, thí dụ như “best boy electric”, chẳng lẽ lại dịch là “cậu bé điện tốt nhất”. Vì vậy tôi chỉ dịch 1 lần, rồi để nguyên từ nguyên bản, cũng như nhiều từ về kỹ thuật chuyên ngành khác. Có thể tôi sẽ giản lược hay cắt bỏ những phần thông tin về luật lệ ở Mỹ, chưa hợp với môi trường ở VN.

Lê tuyên Phúc. 06 – 2013.

 

 

Li tựa

________________________________________________________________________________________________

THUẬT NGỮ

Hãy tưởng tượng mẹ của bạn đến thăm trường quay. Bạn giới thiệu bà ta với trưởng kíp, người mà nói có vẻ như gã dễ thương, đúng vậy, cho đến khi ông ta bắt đầu ra lệnh: "Treo đứa nhỏ lên. Giết người lùn và đem hai cô gái tóc vàng đứng châm rượu martini".

Nghề ánh sáng xử dụng nhiều thuật ngữ có âm đặc biệt. Trong sách này, những thuật ngữ này được giải thích chỗ nó xử dụng lần đầu tiên và cũng có thể thấy trong phần chú giải. Bạn sẽ thấy, tuy nhiên, cùng một thiết bị có nhiều tên gọi khác nhau giữa những quốc gia, thành phố, và rất nhiều studio. Đèn Obie được gọi là basher ở Anh. Ở Jamaica, scrim gọi strainer (bộ lọc), nhưng ở đây chúng ta thường gọi đơn giản nó là wire (dây). Xe trượt tường gọi là Grumpy tại Paramount Studio (tên của người phát minh ra nó). Thậm chí còn có vài thuật ngữ phổ biến khó thể xử dụng khi trò chuyện lịch sự.

Những người làm việc trong nhà cho thuê sẽ hành động như thể bạn đang phát điên nếu bạn gọi một cái gì đó bằng tên khác cái họ đã quen thuộc. Điều này có thể bực bội khi làm việc ngoài thành phố với nhà thuê mới. Đôi khi kỹ thuật viên khó quen với biệt danh của thiết bị hơn khi nó có tên thích hợp. Để làm cho vấn đề không thể đoán trước, các thuật ngữ này thay đổi theo thời gian và liên tục phát minh và phát triển. Tôi đã xuyên suốt nhiều thuật ngữ, theo kinh nghiệm của tôi, được xử dụng phổ biến nhất, nhưng bạn chắc chắn cũng kinh qua rất nhiều tên khác, không xuất hiện ở đây.

_____________________________________________________________________________________

HAI THP K CHUYỂN TIẾP TRONG NGÀNH ÁNH SÁNG

Cách thực hiện của kỹ thuật viên ánh sáng trong phim và truyền hình đã trải qua nhiều biến đổi kể từ mùa hè năm 1991, khi tôi bắt đầu ghi chép những cái đã trở thành ấn bản đầu tiên của cuốn sách này. Tại thời điểm đó, việc chuyển đổi từ các thiết bị phân phối cổ điển DC sang AC vẫn đang tiếp diễn. Đã xuất hiện rất nhiều hệ thống phân phối khác nhau, không có tiêu chuẩn cho jack nối và hộp nối dây. Dimmer SCR đột nhiên trở thành phần quan trọng cho ánh sáng phim lần đầu tiên, mang theo những vấn đề giả về cường độ phụ họa (current harmonic) làm biến thế quá nóng. Balast HMI điện tử đã trải qua thời khai sinh chật vật, nhưng đã bắt đầu trên đường đến độ tin cậy cao hơn. Tại thời điểm đó, có rất ít hay không việc đào tạo chính thức kỹ thuật viên ánh sáng. Thợ điện dựa lẫn nhau khi làm việc. Đối với nhiều thợ điện cũ, được học thêm hệ thống AC 3 phase, hệ số công suất, current harmonics và thậm chí cách tiếp đất, là khái niệm mới. Tại thời điểm đó, tỷ lệ chương trình ở Los Angeles không có nghiệp đoàn lớn hơn nhiều. Nhu cầu là mẹ của phát minh, nhưng chương trình tiết kiệm hơn sinh ra nhiều kỹ thuật ánh sáng đã trở thành thông lệ, nhưng họ cũng thường viện đến những phương pháp thật sự khá liều lĩnh và nguy hiểm tiềm tàng. Rốt cuộc, đã lưu hành rất nhiều nhầm lẫn và thông tin sai lạc. Trong ngữ cảnh này, tôi lần đầu tiến hành viết sách về kỹ thuật ánh sáng trong ngành công nghiệp phim và truyền hình, với mục tiêu nghiên cứu kỹ lưỡng nhiều vấn đề tôi đã nhận thức được, để cho kỹ thuật viên ánh sáng có nhiều nguồn thông tin và hướng dẫn.

Các lực lượng ở chỗ làm bắt đầu thúc đẩy thay đổi ngành điện ảnh. Có áp lực từ Thanh tra điện. Có mong ước từ khu vực sản xuất để giải quyết về pháp lý, tiêu chuẩn đáng tin cậy. Và có việc thực hiện của chủ lao động về đào tạo chính thức sơ sài để mở ra trách nhiệm cho họ. Tất cả lực lượng này bắt đầu thúc đẩy ngành công nghiệp theo hướng quy định, hướng dẫn chặt chẽ và chính thức hơn. Đó là vài năm sau, Alliance of Motion Picture and Television Producers (AMPTP) tăng gấp đôi nỗ lực để cung cấp sự đào tạo thích hợp cho lực lượng lao động. OSHA liên bang yêu cầu người xử dụng lao động phải cung cấp việc đào tạo vài loại công việc đặc biệt cho những người có tiềm năng bị nguy hiểm. Cho đến thời điểm đó kỹ thuật viên có ít hay không được đào tạo chính thức về những nguy hiểm an toàn, nhưng họ vẫn treo đèn bằng thang nâng trên không, vận hành máy móc hạng nặng, làm việc trên sàn diễn cao, sàn sân khấu, và kết nối hệ thống phân phối điện lớn. Contract Services Administration Trust Fund (CSATF) là tổ chức phi lợi nhuận được tài trợ bởi sự đóng góp của những producer là người ký kết thỏa ước lao động tập thể với Alliance of Theatrical and Stage Employees (IATSE) (dựa trên giờ làm việc của người lao động đã bảo hiểm). CSATF được quản lý bởi hội đồng quản trị do Alliance of Motion Picture and Television Producers (AMPTP) bổ nhiệm. Đây là cách các producer đã sắp xếp để cung cấp đào tạo lực lượng lao động tự do cơ bản để đáp ứng yêu cầu của OSHA và tạo ra một môi trường làm việc an toàn hơn. Ấn bản thứ hai của cuốn sách này được chính thức thông qua Local 728 (Hollywood Set Lighting) như một phần của nỗ lực đó.

Trong mười năm qua, dịch vụ hợp đồng đã mở rộng bao la và cải thiện chương trình đào tạo an toàn của họ bao gồm các chương trình Safety Pass, cần thiết cho tất cả các nhân viên, và nó cũng có một phần kinh phí do địa phương tự nguyện Chương trình đào tạo 728 của kỹ năng. Ấn bản Set Lighting Technician’s Handbook này thiết kế như sách nhập môn tài liệu tham khảo cho vài chủ đề đề cập trong chương trình đào tạo.

Cuốn sách này đã tồn tại trong khung thời gian kéo dài qua nhiều thay đổi lớn về sự nâng cao nhận thức và giáo dục cho kỹ thuật viên ánh sáng. Trong chừng mực nào đó, nó đã là một phần của sự thay đổi đó. Trong ấn bản này, bạn sẽ thấy nhiều thay đổi lớn từ ấn bản trước, là kết quả của việc đào tạo chính thức và suy nghĩ lại về an toàn đã xảy ra trong thập kỷ qua. Những thao tác đã có lần tình cờ được chấp nhận, hiện nay được kiểm soát cẩn thận. Những cái như xử dụng vật liệu dễ cháy hay các bộ phận phi tiêu chuẩn UL, thiết bị, thủ tục nối bảng điện, xử dụng điện trên toàn quốc và tại những địa điểm ẩm ướt: đây chỉ là vài khu vực đào tạo và chính thức hóa hoạt động (không đề cập đến những nỗ lực của các hãng sản xuất thiết bị mang lại cho chúng ta những giải pháp mới) đã được cải thiện sự an toàn đáng kể về công việc hàng ngày của chúng ta.

Harry C.Box

 

Nội dung

Lời tựa

Chương 1

Trường quay cơ bản: món thịt nướng đầu tiên của bạn

Chương 2

Lập kế hoạch chuẩn bị chương trình: Đóng gói Ánh sáng, dự phòng, và công cụ cá nhân

Chương 3

Thiết bị ánh sáng: Kho vũ khí tungsten cơ bản

Chương 4

Chân đèngiàn treo

Chương 5

Mục tiêu và phương pháp chiếu sáng ..

Chương 6

Thao tác ánh sáng: Dụng cụ, kỹ thuật, và hành vi của ánh sáng

Chương 7

Giao thức của kỹ thuật viên trường quay

Chương 8

Thiết bị ánh sáng: Kho vũ khí HMI

Chương 9

Đèn huỳnh quang.

Chương 10

Đèn LED.

Chương 11

Điều khiển ánh sáng: mạng điều khiển, đèn chiếu sáng, thiết bị hiện đại, và ứng dụng máy tính trong moving light.

Chương 12

Điện.

Chương 13

Phân phối và thiết bị dimmer.

Chương 14

Làm việc với nguồn điện.

Chương 15

Treo hệ thống điện.

Chương 16

Nguồn điện.

Chương 17

Trường hợp đặc biệt và thật tế.

Chương 18

Thiết bị ánh sáng đặc biệt ..

PHỤ LỤC A

Tính toán trắc quang và bảng ..

PHỤ LỤC B

Bảng kê bóng đèn

PHỤ LỤC C

Tốc độ khung hình không rung ..

PHỤ LỤC D

Bảng kê thông số dây điện.

PHỤ LỤC E

Xếp hạng IP và NEMA của thiết bị.

PHỤ LỤC F

Cung cấp thiết bị và hãng sản xuất ..

PHỤ LỤC G

Danh sách kiểm tra thiết bị ánh sáng.

PHỤ LỤC H

Danh sách kiểm tra thiết bị dự phòng ..

PH LC I

Gel màu độ khuếch tán ..

 

 

Add comment


GIÁO TRÌNH

CATALOG SCAN

Ai đang truy cập

We have 20 guests online
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay264
mod_vvisit_counterHôm qua384

Comment mới nhất

  • tanngoclighting 17.10.2014 00:33
    Ngoài ra, tuỳ thuộc theo từng hãng sản ...

    Read more...

     
  • tanngoclighting 17.10.2014 00:26
    Sorry Khi đọc về cấu tạo đèn Fresnel (hình ...

    Read more...

     
  • tanngoclighting 17.10.2014 00:14  
  • huonggiangcbe 11.10.2014 19:20
    Cháu đã gửi mail đăng ký một quyển ...

    Read more...

     
  • huonggiangcbe 24.08.2014 17:51
    e muon mua mot quyen GIAO TRINH AM THANH ...

    Read more...